Copy

Agenda   

14 april    Workshop 1. Voorbij Emotie - Ontmantelen van Emotionele Reactiviteit
12 mei      Workshop 2. Voorbij Gedachten - Ontmantelen van Mentale Reactiviteit
2 juni         Workshop 3. Voorbij het Zelf - Ontmantelen van Reificatie
15 sept     Jaartraining  Verlicht Je Leven

 

Beste <<Voornaam>>,

Mede door het schrijven aan het boek 'Verlicht Je Leven - Theorie en Praktijk van de 4 Fasen van Bewustzijn Ontwikkeling (werktitel) en de lezingen krijgen ook de namen van hoofdstukken, blogs en workshops steeds meer accurate namen (zie Agenda hierboven). Als je de linken aanklikt en de tekst leest kun je kijken of mijn bewering hout snijdt.



Artikel
De titel van een deel van hoofdstuk 7 De Autonome Fase hieronder vraagt voor een goed begrip om enige context.
De
1e Autonome Fase van de 4 Fasen van Bewustzijn Ontwikkeling (0 - 25) bestaat uit 4 subfasen: 
de 
Archaïsche (0-2), de Magische (2 - 7), de Mythische (7-12) en de Mentale (12+).

Deze worden in het hoofdstuk chronologisch beschreven op functie, inhoud en op disfuncties en hun verband met de latere Fasen van Bewustzijn Ontwikkeling.

De (voorlopige)tekst hieronder betreft de Mythische subfase van 7 - 12 jr. Het overzicht aan het begin is een deel van het totale visuele overzicht van deze gehele Fase die eerder in het hoofdstuk staat. Ter aanvulling, de drie kolommen zijn de punten van links naar rechts: Jean Piaget, Jean Gebser en James Fowler.

Ik hoop dat het je meer inzicht geeft in de Mythische ontwikkelingsfase die je qua leeftijd al achter de rug hebt, maar waarvan de invloed in je dagelijks leven nog steeds merkbaar zal zijn.

Hartelijke groet,
Ramo.                                                                                                             
 share on Twitter 

NB. de foto is een bovenaanzicht van de Water Temple van Tadao Ando in Japan.
Mythisch (7 – 12)
 


Het oceanische van ons bewustzijn gaat hierover in het groeiende besef van een ‘ik’ zijn van onszelf. Het ‘ik’ of zelfbeeld krijgt hier vooral gestalte door het meer beschikbaar komen van taal – met woorden krijgen we langzaamaan meer grip op onszelf en de wereld om ons heen.
 
We worden deel van ons eigen verhaal, en ontvangen verhalen van anderen over de wereld in de vorm van hun ervaringen, sprookjes, mythen, metaforen en symbolen. Was in de Magische subfase de structuur van ons bewustzijn vooral emotioneel, in de Mythische subfase is dat de fantasie of imaginatie. We treden nu de wereld van concepten[1] binnen.
 
Ook treden we de wereld van de lagere school binnen, waarin het speelse karakter van de kleuterschool overgaat in meer leergerichte focus. Afhankelijk van welk soort school we bezoeken, wordt er in deze subfase veel met verhalen, fantasie en creativiteit onderwezen. Het is immers de bewustzijn structuur waarin we ons nu bevinden. Richting de middelbare school wordt de inhoud cognitiever en logischer.
 
We leven in verhalen
In de Mythische subfase, die voorafgaat aan de Mentale, maken we door fantasierijke en intuïtieve verhalen kennis met zaken die ons denken niet kan bevatten. Denk aan intuïtie, spontane inzichten en het leggen van nieuwe verbanden die niet logisch zijn. Verhalen blijven ook later in ons meer ‘rationele’ leven als volwassenen een belangrijke rol spelen, zoals in boeken en films, maar ook in onze dagelijkse conversaties waarin we verhalen over wat de dag ons bracht.
 
Ze brengen ons tot inzichten en kennis die ons vermogen versterken tot het aanbrengen van coherentie in onze eigen levensloop, of beter hier, levensverhaal. Dit vermogen tot verhalen, drama en mythe zien Gebser en Fowler als manieren om coherentie te geven aan onze ervaring. Een belangrijk element in onze geestelijke gezondheid is inderdaad de ervaring van samenhang in wat we ervaren.
 
De culminatie daarvan is ons groeiend besef van ‘ik,’ dat de rest van ons leven zich mede bezighoudt met het onderhouden van die samenhang. Als we de samenhang in ons leven en persoonlijkheid verliezen dan raken we makkelijk de zin van ons leven kwijt, met alle gevolgen van dien.
 
Letterlijk en figuurlijk
Een belangrijk element in deze fase is ons onvermogen om onderscheid te maken tussen letterlijk en figuurlijk. We zien en ervaren de verhalen als letterlijk waar, en kunnen nog niet de inhoud beschouwen vanuit een ruimer perspectief (iets kan meerdere betekenissen hebben). Dit onvermogen wordt doorgaans minder bij het volwassen worden, maar het is evident dat veel mensen dit vermogen niet of niet voldoende ontwikkeld hebben.
 
We zien dit onder meer terug in de orthodoxie[2] of de neiging het Woord (van God, Allah, Jahweh) letterlijk uit te leggen. Als we het Woord figuurlijk kunnen nemen dan ontstaat er ruimte voor ontwikkeling en aanpassing aan veranderende omstandigheden. Deze neiging, die we ook kunnen noemen ‘vasthouden aan het oude’, beter bekent als conservatief, kennen we allemaal. Het nieuwe is per definitie onbekend en dus roept ze makkelijk angst, ongemak en onrust op. Het oude is weliswaar beperkend, maar de relatieve veiligheid is voor velen te verleidelijk om zich aan te onttrekken. Toch is dat voor onze bewustzijn ontwikkelen een noodzakelijke voorwaarde.
 
Verhalen zijn zo oud als de mensheid en functioneren al vanaf onze vroege jeugd om ons uiteen te zetten met onze constant veranderende omstandigheden. Zoals Piaget laat zien ontwikkelt zich in deze fase ook ons vermogen om te ordenen, tellen en rekenen. Samengevat is dit ons vermogen om structuur aan te brengen in de ogenschijnlijk chaotische en voortdurende stroom van ervaringen en indrukken. Deden we dit in de vorige fase nog door Magisch denken, hier is dit ons Verhalend denken.
 
De aankomende Mentale subfase (12+) helpt ons hier nog meer ‘grip’ op te krijgen door zich onze werkelijkheid van gebeurtenissen, objecten en personen toe te eigenen met logica. Een hoger niveau en perspectief waarin we op een nog ruimere wijze betekenis kunnen gaan geven.
 

Disfuncties en de Existentiële Fase
Ons vermogen en gaandeweg ook wel wat verslavende neiging om zin en continuïteit te geven aan onszelf door het verhalen over onszelf in onze wereld, heeft vooral gevolgen in de Existentiële Fase. Terwijl ons verhalende, mythische vermogen ons helpen met structuur en continuïteit kan een te grote identificatie met onze verhalen ons ook sterk beperken.
 
Als we bijvoorbeeld te lang en te star in ons verhaal blijven geloven (tunnelvisie) dan kan opbranden (burn-out) makkelijk voorkomen. We ontberen dan voldoende vermogen tot relativering of afstand nemen en verliezen ons in ons eigen verhaal. We hebben te weinig overzicht en inzicht om ons aan te passen en ons verhaal tijdig te herschrijven, of hebben te weinig eigen inhoud om ons verhaal voldoende te beïnvloeden. Denk ook aan wat ik hierboven schreef over de letterlijk/figuurlijk inflexibiliteit.
 
Momenteel is er sprake van een burn-out golf vooral onder studenten, die ik inderdaad et die klacht vaker in mijn praktijk tref. Dit laat zich mede verklaren door de levensfase waarin ze zitten - de overgang van adolescentie naar volwassenheid. De combinatie van hun eigen verhaal moeten vinden (op eigen benen staan) en overspoeld worden door het constante aanbod van verhalen in hun studie. En op de achtergrond speelt dan nog het verhaal van hun opvoeding een belangrijke rol (veiligheid van autoriteit) en de huidige mondiale situatie. Alles bij elkaar kunnen we de regie over ons verhaal verliezen en kan het zingevende aspect van samenhang ervan op een te laag niveau komen.
 
Wat ook nodig is na een burn-out is ‘weer op verhaal komen.’ Het ‘op verhaal komen’ kunnen we ook als beeldspraak nemen in het ontmantelen van mentale reactiviteit in de Existentiële Fase. We leren daar onze aandacht los te maken van de constante stroom van gedachten en commentaren (verhalen) in onze geest. Hoe we dat kunnen doen bekijken  we verder in Hfdst. 9. De Existentiële Fase – Voorbij Gedachten
 
[1] Concept betekent hier ‘een denkbeeldige voorstelling van een zaak of toestand met bepaalde vastliggende kenmerken.’ Belangrijk is daarbij het inzicht dat een concept een ‘ding’ is, onderdeel van de subject – objectrelatie.
[2] Grieks: ὀρθός, orthos, recht en δόξα, doxa, mening, glorie) betekent letterlijk 'juiste aanbidding' of 'juiste leer'.
                           De Kracht van Aandacht - Kleine Gids voor het Trainen van Je Geest 
                          Nu voor € 12,95 met gratis verzending! Ook als e-boek en audioboek.
Ga naar de winkel
Facebook
Twitter
Link
Website
Copyright © 2019 MindConsult, Alle rechten voorbehouden.